• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabul Tarihleri

    Dergimizin Mayıs 2019'da yayımlanacak 65. sayısına makale alımı tamamlanmıştır. Yeni gelen çalışmalar, makale yoğunluğu nedeniyle geliş tarihi / hakem sürecine göre 66 (Eylül 2019) ve sonraki sayılar için değerlendirilmeye alınacaktır. Yazarlarımıza saygıyla duyururuz.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 78
    Bugün Toplam : 80
    Genel Toplam : 255916

Türk Halk Oyunlarında Kartal Figürü
(Eagle Figure in Turkish Folk Dances )

Yazar : Merdan GÜVEN    
Türü :
Baskı Yılı : 2014
Sayı : 51
Sayfa : 285-302


Özet
Bugün Türkiye’de oynanan halk oyunları içerisinde çok sayıda kartal figürü bulunan ve bizzat kartal adını taşıyan oyun bulunduğu bilinmektedir. Çünkü eski çağlarda yaşayan Türk topluluklarında etkili olan Şaman geleneğinde kartalın, Tanrı’nın elçisi veya temsilcisi olduğu, şamanların ise kartal soyundan türediği düşüncesi hâkimdi. Buna bağlı olarak da Tanrı’ya en yakın olan hayvan; gökteki kuşların kudretli kralı olarak nitelendirilen kartalın, akıncı Türk boylarının sembolü ve kutsal bir avcı kuş olduğuna inanılmaktaydı. Eski Şaman geleneğinde, kartala dair birçok anlatıya ve çeşitli inanmalara bağlı olarak gelişen kartal tasavvuru, Türk kültür dünyasında hem oyunlarda hem de mimari ve güzel sanatlarda estetik biçimde kendini göstermiştir. Kartal hakkındaki bu tür düşünceler sonucunda oluşan inanca göre şamanlar, onun gücünden, kutsallığından ve diğer üstün özelliklerinden yararlanabilmek için merasimlerde ortaya koydukları oyunlarda, kartalı çokça taklit etmişlerdir. Şamanların o eski kartal taklitli oyunları ise bugün Türkiye’deki halay, bar ve zeybek gibi birçok halk oyununda yaşamaya devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler
Şaman, kartal, halk oyunu, taklit.

Abstract
It is known that there are a number of folk dances carrying the name of Eagle and Eagle figures in them in Turkey now. There was a belief that, in Shaman tradition in Turkish populations living in old ages and the Eagle was the envoy and repsentative of the God, and that shaman came from the family of Eagle. Depending on this, it was believed that Eagle was the closest animal the God and that it was the most powerful animal in the Sky, so it was qualified as a predator bird and as a symbol of Raider Turkish Tribes. In ancient Shaman tradition, depending on a number of narrations and beliefs as to eagle, the imagination of Eagle indicated itself both in folk dances and in architecture or fine arts in Turkish Culture World. According to the belief occuring in the result of these ideas about the eagle, Shamans imitated eagle in the folk dances performed in the ceremonies in order to be able to make use of its significant features or power, on its holiness or other superior qualities. Those old dances of Shamans have still been living in a number of folk dances such as Zeybek, Bar, and Halay in Turkey.

Keywords
Shaman, eagle, folk dance, imitating.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri