• Hızlı Erişim
  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 60
    Bugün Toplam : 2
    Genel Toplam : 574413

Ayntâb’ın İktisadi Hayatında Ermeniler ve Yahudiler (XVIII. Yüzyıl Sonu)
(Armenians and Jews in Ayntab's Economic Life (Late XVIII. Century) )

Yazar : Adem ÇALIŞKAN    
Türü :
Baskı Yılı : 2022
Sayı : 73
Sayfa : 186-197


Özet
Bu çalışmanın esası H.1209 Tarihli D.CMH.d.26989 Numaralı Cizye Muhasebe Defterinden hareketle Ayıntab’ ta yaşayan Ermeni, Yahudi, keşişler ile şehir dışından gelen gayrimüslimlerin sosyal ve iktisadi durumları hakkında bilgi vermektir. Buna göre; Ayıntab ‘ta ki muhtemel gayrimüslim hane sayısı 1.003’tür ve bu hanelerde cizye mükellefi sayısı 2.475 neferdir. Bu neferlerden çeşitli nedenlerde cizyeden muaf olanlar hariç toplamda 9.871.25 kuruş cizye tahsil edilmiştir. İncelenen deftere göre şehrin 19 mahallesi ve dört köyünde Ermeni ve Yahudilerin yaşaması kentte dini, sınıfsal ya da kapalı bir cemaatleşme olmadığını göstermektedir. Ayrıca şehirdeki bir mahalle Hayik Zimmîyan adındadır. Bununla birlikte 70 farklı mesleğin gayrimüslimler tarafından yapılması ve kentte keşiş, papaz, haham gibi din adamlarının bulunması gayrimüslimlerin ticari ve zanaatta önemli bir konumda olduklarını, dini yaşantılarını da özgür biçimde yaşadıklarını göstermektedir. Bazı gayrimüslimlerin meslekleri belirtilirken örneğin, “Çinicibaşı” , “Çaycıbaşı” gibi kayıt edilmesi lonca teşkilatı içinde de yer aldıklarını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler
Osmanlı, Ayıntab, Cizye Muhasebe Defteri, Ermeni, Yahudi.

Abstract
The aim of this study is to give information about the social and economic conditions of Armenians, Jews, monks, and non-Muslims living in Ayıntab, based on the Jizya Accounting Book No. D.CMH. d.26989 dated H.1209. According to this; The probable number of non-Muslim households in Ayıntab is 1,003 and the number of taxpayers in these households is 2,475. A total of 9,871.25 kurus was collected from these people, excluding those who were exempt from the jizya due to various reasons. In addition, non-Muslims lived in 19 neighborhoods and four villages of the city. Unlike these, a neighborhood in the city is named Hayik Zimmîyan, and 14 monks, a priest, and a rabbi served in the city. The fact that 70 different professions are carried out by non-Muslims shows that non-Muslims have an important position in the economic life of Ayıntab. Also, non-Muslims were recorded in the register by indicating their kinship ties, and it was determined that Islamic names such as Allahverdi, Derviş, Musa, Abdurrahman were put between Armenians and Jews.

Keywords
Ottoman, Ayıntab, Jizya Accounting Book, Armenian, Jewish

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri