• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • -

    2021 yılı için makale kabulü yaşadığımız yoğunluktan dolayı durdurulmuştur.

    Gelecek makaleler 2022 yılı sayıları için değerlendirmeye alınacaktır.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 72
    Bugün Toplam : 7
    Genel Toplam : 451413

Türklerdeki Kut Anlayışı İle Mezopotamya'daki Kralın Kutsallığı İnancının Karşılaştırılması
(A Comparison of The Understanding of Kut in Turks and The Sacred Belief of The King in Mesopotamia )

Yazar : Ercüment YILDIRIM    
Türü :
Baskı Yılı : 2021
Sayı : 70
Sayfa : 325-342


Özet
İnsanlığın ilk dönemlerinden beri iki soyut kavram olan yönetim ve inanç, eskiçağ tarihi boyunca bir arada düşünülmüştür. Yerleşik yaşamın başlangıcından sonra, temel üretimi tarım veya göçebe hayvancılık olan tüm toplumlar yönetimi, inancın bir parçası haline getirmişlerdir. Toplumun en üstünde konumlanan yönetenler, insanların inandığı tanrı veya tanrılara olan bağlılığı kullanarak kendilerine olan itaati sağlamaya çalışmışlardır. Yönetenler, hakimiyetleri altında olmayanların itaatini kılıç ile temin ederken yönettiklerinin sadakatini ise tanrıların kendisine verdiğini iddia ettiği kutsallık ile sağlamışlardır. Yöneticilerin, tanrılar tarafından seçilmiş olduğu iddiası, Eski Türk toplumlarından Kut anlayışı ile sembolleştirilirken, Mezopotamya’da ise kralların tanrısal yakınlığı ile kutsallık kazandığına inanılmıştır. Her iki toplumun birbirinden farklı yaşayış biçimlerine rağmen yönetimin bir parçası olan kutsallık iddiası oldukça benzerdir. Günümüzde tanrısal kökenli siyasi egemenlik olarak tanımlanan bu kavram ile her iki toplumda binyıllarca yönetilenlerin sadakati sağlanmıştır. Topluma düzen ve zenginlik getirip kaosu uzaklaştırdığı müddetçe iş gören tanrısal kökenli siyasi egemenlik anlayışı son yüzyılda yavaş yavaş ortadan kalkmaya başlamıştır. Bu çalışma temelde tanrısal kökenli siyasi egemenlik tasavvurunun Eski Türk toplumlarında ve Mezopotamya’da nasıl geliştiğini açıklamayı amaçlamıştır. Çalışmanın temel problematiği ise bu iki toplumun sahip olduğu yaşayış farklılıklarına rağmen yöneticilerin tanrısal seçilmişliğinin kökenlerinin benzeyişlerinin neden kaynaklandığına cevap aramaktır. Çalışmada Türklerin en eski yazılı metinlerinden olan Orhun yazıtları ile Mezopotamya’daki çivi yazılı kayıtlar temel referans kaynağı olarak kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Eski Türkler, Mezopotamya, Kut, Orhun Yazıtları

Abstract
Management and belief, two abstract concepts since the early ages of humanity, have been thought together throughout the ancient history. After the beginning of settled life, all societies whose main production was agriculture or nomadic animal husbandry made government a part of the belief. The rulers, who are at the top of the society, tried to make others obey themselves by using the devotion to the gods or gods that people believed in. The rulers ensured the obedience of those who were not under their rule with the sword, and the loyalty of those they ruled with the holiness that the gods claimed to give them. While the claim that the rulers were chosen by the gods was symbolized by the understanding of Kut in the ancient Turkish societies, it was believed that in Mesopotamia, the kings gained divinity with their divine closeness. Despite the different lifestyles of both communities, the claim to holiness as a part of the government is quite similar. With this concept, which is defined as the divine originated political sovereignty today, the loyalty of those ruled in both societies for millennia has been achieved. The understanding of divine-based political sovereignty which did work as long as it brought order and wealth to the society and kept chaos away, has slowly disappeared in the last century. This study basically aimed to explain how the god-based concept of political sovereignty developed in Ancient Turkish societies and Mesopotamia. The basic problematic of the study is to seek an answer to the reason why the similarities of the origins of the divine election of the rulers, despite the differences in life between these two communities. In the study, the Orkhon inscriptions, one of the oldest written texts of the Turks, and the cuneiform records in Mesopotamia were used as basic reference sources.

Keywords
Old Turks, Mesopotamia, Kut, Orhun Inscriptions.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri