• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • -

    2021 yılı için makale kabulü yaşadığımız yoğunluktan dolayı durdurulmuştur.

    Gelecek makaleler 2022 yılı sayıları için değerlendirmeye alınacaktır.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 129
    Bugün Toplam : 15
    Genel Toplam : 451421

Keleci Kelimesi Hakkında
(About the Word “Keleci” )

Yazar : Serap EKŞİOĞLU    
Türü :
Baskı Yılı : 2021
Sayı : 70
Sayfa : 49-68


Özet
Türkçe ile Moğolca arasındaki dilsel ilişki, Altay Dilleri Teorisi bağlamında yüz yıldır araştırılmış ve yeni çalışmalarla da iki dil arasındaki ilişkiyi anlama yolunda önemli ipuçları ortaya çıkmıştır. Türkçe ile Moğolca arasında Altay Dil Birliği döneminde başlayan etkileşim, her iki dilin yan yana ve bazen iç içe birlikteliği noktasında tarihî süreç içinden günümüze kadar gelmiştir. Türkçe ile Moğolcanın, "Altay dili"nin birer lehçesi olarak bir arada geçirdikleri devrin bir sonucu olarak bu iki dilde bugün de gerek kelime ve gerekse şekil bakımından birçok ortak esas vardır. Bu kelimelerden biri de çalışmamıza konu olan “keleci”dir. Bugün Anadolu ağızlarında ve çağdaş Türk lehçelerinde de farklı fonetik varyantlarıyla kullanımına devam edilen “keleci”nin kökeni, etimolojik çalışmalarda çoğunlukla Moğolcaya dayandırılmıştır. Türkçenin tarihî metin ve sözlükleri, “keleci"nin Eski Türkçeden günümüze değin yolculuğunun hiç kesilmediğini, hemen bütün tarihî Türk lehçelerinde çoğunlukla “söz, laf, konuşma, hikâye” gibi yakın anlamlarda kullanıldığını ortaya koymaktadır. Bu çalışmada literatür taraması yoluyla elde edilen veriler ışığında “keleci”nin etimolojik çalışmalardaki/sözlüklerdeki izahı üzerinde durularak kökeni hususuna değinilmiş ve tarihî Türk lehçeleri temelinde bu dönemlerin genel özelliklerini yansıtan eserler yoluyla kelimenin ortaya koyduğu sözlüksel ve söz dizimsel farklılıkları gösteren kullanımlarına yer verilerek bu kullanımlar üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Türkçe, Moğolca, Keleci, Dilsel İlişki, Tarihî Türk Lehçeleri

Abstract
The linguistic relationship between Turkish and Mongolian has been researched in the context of the Altaic Language Theory for a hundred years, and new studies have revealed important clues to understand the relationship between the two languages. The interaction between Turkish and Mongolian, which started in the period of the Altaic Language Union, has reached today through the historical process in terms of the coexistence of both languages side by side and sometimes intertwined. As a result of the time Turkish and Mongolian have spent together as a dialect of "Altaic language", these two languages still have many common principles both in terms of words and forms. One of these words is “keleci” which is the subject of our study. The origins of the “keleci”, which is still used today in Anatolian dialects and modern Turkish dialects with different phonetic variants, have been mostly based on Mongolian in etymological studies. The historical texts and dictionaries of Turkish reveal that the word “keleci'' has been used since the Old Turkish until today, and it is mostly used in almost all historical Turkish dialects with close meanings such as “words, conversations, speech, and stories.” In this study, in the light of the data obtained through the literature review, the explanation of the word "keleci" in the etymological studies/dictionaries is emphasized. Also, evaluations were made over the uses of the word, which show the lexical and syntactic differences of the word, through the works reflecting the general characteristics of these periods on the basis of historical Turkish dialects.

Keywords
Turkish, Mongolian, Keleci, Linguistic Relationship, Historical Turkish Dialects

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri