• Hızlı Erişim
  • Duyurular

  • Dergimizin 64. Sayısına Makale Kabulü Hakkında

    Dergimizin Ocak 2019'da yayımlanacak 64. sayısına son makale kabul tarihi 22.10.2018 olarak belirlenmiştir. Bu tarihten sonra gelen çalışmalar, Makale Takip Sistemi'mizdeki makale yoğunluğu nedeniyle ancak 2019 Ekim'de yayımlanacak 66. sayımız için değerlendirilmeye alınacaktır. Yazarlarımıza saygıyla duyururuz.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 79
    Bugün Toplam : 32
    Genel Toplam : 202406

Eser Sahibinin Tasarrufu mu, Müstensih Müdahalesi mi: Mantık-ı Esrâr Nüshaları Arasındaki Farklılıklar
(Intervention of the Author or the Scribe: Differences Between the Copies of Mantık-i Esrâr )

Yazar : Güler Doğan Averbek    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 63
Sayfa : 1-18


Özet
Mantıku’t-Tayr’ın manzum Türkçe tercümelerinden biri de 17. asırda Fedayî Mehmed Dede tarafından yapılmıştır. Aslen Antepli olan Fedayî Mehmed Dede, Mevlevi’dir ve uzun yıllar Trablusşam Mevlevihanesi’nde bulunmuştur. Tercümenin adı Mantık-ı Esrâr’dır. Bazı araştırmalarda “tam tercüme” olduğu ileri sürülen bu tercümede, eserin aslında bulunan 30 bölüm yer almamaktadır. Buna mukabil Fedayî, tercüme metne sadece bir yerde hikâye eklemiştir. Tercümenin, biri otograf nüsha olmak üzere, bugüne kadar sekiz yazma nüshası tespit edilmiştir. Ayrıca eser 1857 yılında taşbaskısı usulüyle tab’edilmiştir. Eserin yazma nüsharlarından ikisi otograf nüshadan ciddi manada ayrılmaktadır. Araştırmacılara faydalı olacağı mülahazasıyla bu çalışmada tercümenin ilk hâli olduğu düşünülen nüsha ile bu metinden çok uzaklaştığı görülen iki nüshanın muhtasar bir mukayesesi sunulacaktır. Bu çalışmada sözkonusu iki nüshanın biri olan ve iki varak haricinde eksiği bulunmayan Hüseyin Kocabaş Yazmaları’ndaki nüsha ile otograf nüsha arasındaki farklılıklar, eklemeler, çıkarmalar, mısra, ibare ve kelimelerde yapılan müdahaleler üzerinde durulacak ve eserdeki beyit çapındaki müdahalelerin tamamına yer verilecek, diğer müdahaleler ise mümkün olduğu kadarıyla örneklendirilmeye çalışılacaktır. Çalışmada ayrıca, Fedayî hayattayken yapılan bu müdahalelerin yapılış keyfiyeti ve çokluğu sebebiyle Mantık-ı Esrâr’ın Fedayî tarafından gözden geçirilerek tekrar yazılıp yazılmadığı sorusu gündeme getirilecektir.

Anahtar Kelimeler
Attar, Mantıku’t-Tayr, Fedayî, Mantık-ı Esrâr, istinsah, mesnevi

Abstract
One of the versified translations of Mantiq al-Tayr in Turkish was done by Fedayî Mehmed Dede in the 17th century. Fedayî Mehmed Dede, who was originally from Antep, Turkey, was Mawlawi, and lived in Mawlawi Lodge of Tripoli for many years. Title of his translation is Mantık-ı Esrâr. Some researchers claim that this is a “full translation” of Mantiq al-Tayr. However Fedayî, the translator, excluded 30 sections from the translation. In addition to this, he added a new story to his translation. Eight manuscript copies of Mantık-ı Esrâr have been located so far. As it is understood in colophon, Leipzig copy is the autograph copy of the translation. There is also a litograph print of the translation which is made in 1857. Two of the manuscripts are quite different from the autograph copy. In this paper a comparative study of the Hüseyin Kocabaş copy and Leipzig copy will be asserted regarding the differences. The differences, couplet additions/subtractions, interventions made in lines as well as phrases and words between the Hüseyin Kocabaş manuscript and the autograph copy will be listed and exemplified. Because of the nature and complexity of these changes, it will be asked if the translation revised by the translator himself.

Keywords
Attar, Mantiq al-Tayr, Conference of the Birds, Fedayî, Mantık-ı Esrâr, copying, mathnawi

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :+90 442 231 58 87
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri