• Hızlı Erişim
  • Duyurular

  • Dergimizin 64. Sayısına Makale Kabulü Hakkında

    Dergimizin Ocak 2019'da yayımlanacak 64. sayısına son makale kabul tarihi 22.10.2018 olarak belirlenmiştir. Bu tarihten sonra gelen çalışmalar, Makale Takip Sistemi'mizdeki makale yoğunluğu nedeniyle ancak 2019 Ekim'de yayımlanacak 66. sayımız için değerlendirilmeye alınacaktır. Yazarlarımıza saygıyla duyururuz.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 70
    Bugün Toplam : 51
    Genel Toplam : 202425

Türkçede -(I)k Eki ve Oluşturduğu Kategoriler
(-(I)k Affıx and Categories Constituted By -(I)k in Turkish )

Yazar : Özlem ERDOĞAN    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 61
Sayfa : 159-174


Özet
Türkçede fiil tabanına gelen -(I)k eki, anlama ve yapıya göre değişik gramer kategorileri oluşturabilen eklerden biridir. -(I)k’nin oluşturduğu bu kategorilere bazı ağız çalışmalarında çeşitli şekillerde temas edilmiş olsa da Türkiye Türkçesi kaynaklarının büyük çoğunluğunda hiç değinilmemiş ve -(I)k eki, bu kaynakların hemen her birinde fiilden isim türeten bir yapım eki olarak ele alınmıştır. Bu çalışma, ağızlardaki kullanım örnekleri de göz önünde bulundurulmakla birlikte temel olarak ölçünlü Türkçenin esas alınmasıyla hazırlanmış ve çalışmada, -(I)k’nin sadece ve her kullanımda bir yapım eki olmadığı belirtilerek söz konusu ekin kullanımıyla ilgili üç farklı kategori üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, ekin yapım eki, sıfat-fiil ve kip kategorilerinde değerlendirilebilecek kullanım örnekleri incelenmiştir. Ayrıca, bir şekilde bu ekle ilişkilendirilmiş olan daha başka kategoriler ile bunların konu çerçevesinde nasıl değerlendirilebileceği hususlarına da yer verilmiştir. Böylece, -(I)k ekinin günümüz Türkiye Türkçesi çerçevesinde değerlendirilmesi noktasında ekin temel kullanım alanları ve sınırları ile ilgili olarak üzerinde durulması önerilen bazı ölçütlerler ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler
kategori, yapım eki, sıfat-fiil, kip, ağızlar, ölçünlü dil, Türkiye Türkçesi.

Abstract
-(I)k added to verb base is one of the affixes which constitutes diffirent categories in terms of meaning and structure in Turkish. Although it has been dwelled upon these categories constituted by -(I)k with diffirent points in some studies about local languages, it hasn’t been touched on this subject hardly ever in most of sources on Turkish grammar and -(I)k affix has been considered as a derivational affix in these sources. This study has been prepared basing on standart Turkish besides taking samples of local languages into consideration and in the study, it has been stated that -(I)k affix isn’t always a derivational affix and it has been focused on three different categories about using of this affix. In this context, usage examples of this affix which can be evaluated in the categories of derivational affix, participle and mode have been examined. In addition, it has been touched on other categories correlated with this affix in some way and this mattter how they can be evaluated within the context of the subject. Thus, it has been put forward that some criterias are suggested to be considered about the main usage fields and boundaries of the -(I)k affix when it is examined in Turkish.

Keywords
Category, derivational affix, participle, mode, local language, standart language, Turkish.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :+90 442 231 58 87
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri