• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • -

    2022 yılı için makale kabulü yaşadığımız yoğunluktan dolayı durdurulmuştur.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 84
    Bugün Toplam : 29
    Genel Toplam : 519572

FARKLI NÜSHALAR IŞIĞINDA AHMED-İ BÎCÂN’IN MANZUM CEVÂHİR-NÂMESİ’NİN TENKİTLİ METNİ
(THE CRITICAL TEXT OF AHMED-I BÎCÂN'S VERSIFIED CEVÂHIR-NÂME IN THE LIGHT OF DIFFERENT COPIES )

Yazar : Serdal KARA    
Türü :
Baskı Yılı : 2016
Sayı : 56
Sayfa : 1105-1124


Özet
15. yüzyıl Türk âlim ve mutasavvıflarından olan Ahmed-i Bîcân’ın cevherlerin tesir ve işlevlerini konu edinen ve daha önce bulunmuş olan üç farklı nüsha ile bizim bulduğumuz yeni iki nüshada farklı şekillerde adlandırılmış manzum eseri, cevherlerin sağlık üzerindeki etkileri ile ilgili dönem anlayışını yansıtması bakımından dikkat çekicidir. Mesnevi nazım biçimiyle yazılan ve toplam kırk bir beyitten oluşan eserin ilk altı beyti giriş bölümünü oluştururken, daha sonra gelen otuz iki beyitte asıl konunun anlatıldığı bölüme yer verilmektedir. Bu bölüm sonrası gelen son üç beyitle de eser sonlandırılmaktadır. Ahmed-i Bîcân’ın söz konusu eserinin tespit edilen nüshalarının tamamı harekesizdir. Telif ya da istinsah tarihi yer almayan bu nüshalardan Mısır nüshası, tenkitli metin çalışmasında esas nüsha olarak alınırken, diğer dört nüsha bu nüshada eksik ya da yanlış olan ifadelerin düzeltilmesi için yardımcı nüsha olarak kullanılmıştır. Gerek yanlış ya da eksik olan ifadelerle gerekse de nüsha farklılıkları dipnotlarda gösterilmiş olup çalışmada Ahmed-i Bîcân gibi önemli bir şahsiyetin bilinen tek manzum eserinin tenkitli metinle tam ve doğru bir şekilde ortaya konulması amaçlanmaktadır. Çalışmamız “Giriş, Metin ve Sonuç” bölümlerinden oluşmaktadır. “Giriş” bölümünde Ahmed-i Bîcân ve manzum eseri hakkında genel bilgiler verildikten sonra bu eser üzerine yapılmış çalışmalardan söz edilmektedir. Daha sonra eserin nüshaları tanıtılarak bu nüshaların yardımcı ve esas nüsha alınma nedenleri hakkında bilgi verilmektedir. Nüsha tanıtımı yapılırken her nüshanın Eski Anadolu Türkçesinden ayrılan ya da diğer nüshalardan farklı olan belirli bazı dil özellikleri üzerinde de durulmaktadır. Metin kuruluşunda izlenen yöntemlerin anlatıldığı “Giriş” bölümü sonrası eserin çeviri yazısının yapıldığı “Metin” bölümü gelmektedir. Çalışma elde edilen bulguların değerlendirildiği “Sonuç” bölümü ile tamamlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler
Ahmed-i Bîcân, Cevherler, Eski Anadolu Türkçesi, Metin Tenkidi

Abstract
In the fifteenth century the Turkish scholar and mystic Ahmed-i Bîcân composed a versified work that has as its theme the effects and functions of gems. This work, which is given different names in three different copies that had previously been found and in new two copies that we have found ourselves, is of interest insofar as it reflects the period's understanding of the effects of gems on health. The work is written in the Mesnevi poetic style and is made up of forty one distichs. The first six distichs form the introductory section where the following thirty two distichs belong to the section that narrates the topic. The last three distichs complete the work. All of the copies of Ahmed-i Bîcân's work that have been found so far are without diacritical marks. From these copies, which do not give the dates of the composition of the original work or of its copying, we have used the Egypt copy as the basic copy for our critical text. The other four copies have been used as supplementary copies for the purpose of correcting what is missing or wrong in this copy. Mistakes and omissions in the different copies are indicated in the footnotes. The aim of this study is to produce a complete and correct edition of the text, which is Ahmed-i Bîcân's only known poetic work. This study is composed of three sections: "Introduction", "Text" and "Conclusion". The "Introduction" provides general information about Ahmed-i Bîcân and his versified work and then discusses the studies that have been made about this work so far. Afterwards the copies of the work are introduced and information is given about the reasons that led to the distinction between basic copy and supplementary copy. When the copies are being introduced emphasis is put on some specific linguistic peculiarities that distinguish each copy from Old Anatolian Turkish or from the other copies. Then follows a description of the methods that have been applied in the establishment of text. The "Text" section contains the translation of the text. The study is completed with a "Conclusion" in which the findings are evaluated.

Keywords
Ahmed-i Bîcân, Gems, Old Anatolian Turkish, Critical Edition

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri