• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • -

    2022 yılı için makale kabulü yaşadığımız yoğunluktan dolayı durdurulmuştur.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 109
    Bugün Toplam : 233
    Genel Toplam : 519535

ḲUDA / ĠUDA SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE
(ON THE WORDS OF ḲUDA / ĠUDA )

Yazar : Bedri SARICA    
Türü :
Baskı Yılı : 2015
Sayı : 54
Sayfa : 85-101


Özet
Anadolu ağızları söz varlığı üzerinde yapılan çalışmalar, başka ülkelerde yaşayan Türk topluluklarının dilinde de birçok ortak nokta olduğunu göstermektedir. Evlilik yoluyla kurulan akrabalıkta kullanılan ‘dünür’ ve ‘kız istemeye giden aracı kişi’ anlamında olan ḳuda ülkemizde özellikle Tatar göçmenlerinde ve Doğu Anadolu ağızlarında görülür. İlk olarak Mukaddimetü’l-Edeb’de tespit edilen ḳuda sözcüğünün Moğolca yoluyla dilimize geçtiği anlaşılmaktadır. Günümüz Türk lehçelerinde dünür karşılığı olarak genellikle ḳuda kullanılmaktadır. Oğuz lehçeleri arasında Anadolu ve Gagavuz Türkçelerinde dünür tercih edilmektedir. Doğu Anadolu ağızlarında yer yer ḳuda / ġoda / ġuda sözcükleri görülse de bunlar İlhanlı sonrası Moğol ve Tatarların etkisiyle ağızlara yerleşmiş biçimlerdir.

Anahtar Kelimeler
Ḳuda / ġuda, dünür, lehçe, ağız, akrabalık.

Abstract
Studies done on vocabulary of Anatolian dialects indicate that there is a great deal of similarities between the vocabularies of the Turkic communities living in other countries. For instance, the word ḳuda used in matrimonial kinship means in law and mediator who goes to the girl’s family to ask for marriage can especially be seen among Tatar immigrants and in Eastern Anatolian dialects in Turkey. Ḳuda, first encountered in Mukaddimetü’l-Edeb, seems to be originated in Mongolian. In today’s modern Turkish dialects spoken outside Turkey usually the word ḳuda is used for in laws. Anatolian and Gagavuz branches of Oguz dialects prefer the word dünür. Even though, occasionally ḳuda / ġoda / ġuda are used throughout Eastern Anatolian dialects, they inhabited in those dialects with Mongol and Tatar effect after the İlhanlı state.

Keywords
Ḳuda / ġuda, in laws, dialect, local dialect, relationship.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri