• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Makale Kabul Tarihleri

    Dergimizin Mayıs 2019'da yayımlanacak 65. sayısına makale alımı tamamlanmıştır. Yeni gelen çalışmalar, makale yoğunluğu nedeniyle geliş tarihi / hakem sürecine göre 66 (Eylül 2019) ve sonraki sayılar için değerlendirilmeye alınacaktır. Yazarlarımıza saygıyla duyururuz.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 199
    Bugün Toplam : 54
    Genel Toplam : 257424

EDGAR ALLAN POE’NUN “TEK ETKİ” KURAMI ve KLASİK TÜRK HİKAYESİ: NEV-Î-ZÂDE ÂTÂYÎ ÖRNEĞİ
(EDGAR ALLAN POE’S “SINGLE EFFECT” THEORY and CLASSICAL TURKISH STORY: NEV-Î-ZÂDE ÂTÂYÎ EXAMPLE )

Yazar : Osman ÜNLÜ    
Türü :
Baskı Yılı : 2016
Sayı : 55
Sayfa : 319-343


Özet
Batı Edebiyatında modern kısa hikâyenin babası olarak kabul edilen Edgar Allan Poe’nun “tek etki” kuramı kısa hikâye türüne ilişkin ilk kuramsal yaklaşım olarak görülür. Poe’ya göre bir hikâye okuyucunun zihninde tek bir etki yaratacak şekilde kurgulanmalıdır. Hikâye metninin tamamındaki kişiler, olaylar ve mekânlar bu tek etkiyi oluşturmak için hizmet etmelidirler. Bu tek etki, okuyucuyu derinden sarsacak şekilde olmalı ve uzun bir süre etkisinde kalmasını sağlamalıdır. Poe’ya göre tek etkinin sağlanabilmesi için hikâyenin uzunluğu da önemlidir. Ona göre böyle bir hikâye tek bir oturuşta bitirilecek kadar kısa olmalıdır. Atâyî’nin ölümünden yaklaşık 200 yıl sonra ortaya Poe’nun ortaya koyduğu “tek etki” kuramının birçok özelliği, Atâyî’nin hikâyelerin bazılarında dikkat çekici bir şekilde görülmektedir. Çalışmada, Poe’nun hikâyede “tek etki kuramı” hakkında temel bilgiler verildikten sonra Atâyî’nin bu özelliği taşıyan dört hikâyesi tahlil edilmiş, bu hikâyelerin minyatürlerinin de söz konusu "tek etki"yi pekiştirdiği gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Edgar Allan Poe, Nev’î-zâde Atâyî, kısa hikâye, tek etki.

Abstract
Considered of the father of the modern short story in the West Literature, Edgar Allan Poe's "single effect" theory is seen as the first theoretical approach to the type of short stories. According to Poe, story must be constructed so as to create a single effect in the reader's mind. In the text of the story on the people, events and places should serve to create the single effect. This single effect, should be deeply of the reader and keeps to under influence a long time. According to Poe,to ensure single effect the length of story is also important. According to him, such a story should be short enough to finish in a single sitting. Nearly 200 years after the death of Atâyî, revealed many features of Poe's “single effect” theory are shown in a remarkable way in some stories of Atâyî. In this study, after giving basic informations about Poe's "single effect” theory in story, Atâyî’s four stories that feature are assayed. In addition, miniatures of these stories have been shown to consolidate “single effect”.

Keywords
Edgar Allan Poe, Nev’î-zâde Atâyî, short story, the single effect

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri