• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • -

    2021 yılı için makale kabulü yaşadığımız yoğunluktan dolayı durdurulmuştur.

    Gelecek makaleler 2022 yılı sayıları için değerlendirmeye alınacaktır.


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 85
    Bugün Toplam : 252
    Genel Toplam : 463200

Şeyyad Hamza’nın Yûsuf u Zeliha’sındaki Arkaik Unsurlar
(The Archaic Element in “Yusuf and Zeliha” of Şeyyad Hamza )

Yazar : Serhat KÜÇÜK    
Türü :
Baskı Yılı : 2014
Sayı : 52
Sayfa : 1-25


Özet
Yûsuf u Zeliha, Eski Anadolu Türkçesinin önemli eserlerindendir. 13. yüzyılın son çeyreği ile 14. yüzyılın ortalarında yaşadığı bilinen Şeyyad Hamza’nın bu eseri, edebi özelliklerinin yanı sıra dil hususiyetleri bakımından da önemlidir. Eser, Eski Anadolu Türkçesinin tüm özelliklerinin yanı sıra, ağız özellikleri ve arkaik kelimelerin çokluğu bakımından da dönem eserleri içerisinde en dikkat çekici ve en karakteristik olanıdır. Yine eserde geçen bazı kelime veya kalıplaşmış kullanışların bazıları tek örnektir (hapax legoomenon). Bu eser her ne kadar da mesnevi tarzında yazılmış ise de eserde sık sık vir salavat eydeyim gibi ifadelerin olması, şairin bu eseri tıpkı halk ozanları gibi bir mecliste okuduğunu gösterir. İşte bu çalışmamızda gerek edebiyat gerekse dil özellikleri bakımından Türk edebiyatı içerisinde çok önemli yere sahip olan bu eserdeki arkaik kelimeler incelenecektir. Çalışmamızda tespit edilen kelimelerin Eski Türkçe ve tarihi lehçelerdeki seyirleri verilmiştir. Eski Türkçe, tarihi lehçeler ile Batı Türkçesinin ilk zamanlarında kullanılan bu arkaik kelimeler, bugün için Türkiye Türkçesinde kullanılmamaktadır; ancak Anadolu ağızlarında bazı arkaik kelimelerin halen daha kullanıldığı tespit edilmiştir. Derleme Sözlüklerinde tespit edilen bu kelimeler de çalışmamızda gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Yûsuf u Zeliha, Şeyyad Hamza, arkaik, Eski Türkçe, Eski Anadolu Türkçesi, halk ağızları.

Abstract
Yusuf u Zeliha is one of the important works of Old Anatolian Turkish. This work of Şeyyad Hamza, who is known to have lived from in the last quarter of the 13th century to middle of the 14th century, is also important in terms of language characteristics as well as literary characteristics. The work of all the features of Old Anatolian Turkish, as well as the multitude of word of mouth in terms of features and archaic periods in the works is the most remarkable and most characteristic. Also, some words in work or some of the stereotypes of the work is the only example usage (Hapax of legoomeno). This work, although the work is written in the style of the mesnevi has often “vir salavat eydeyim”, so the poet's work is just like the minstrel shows that a community read. In the present study, both in terms of literary and linguistic features that have an important place in Turkish literature archaic words will be examined. In our study, the development of identified vocabulary in the old Turkish and history dialects are given. The archaic words used in the old Turkish, historical dialects and the early days of Western Turkish is not used today in Turkey Turkish; but, it has been identified that some archaic words still used in Anatolian dialect. These words determined in compiling dictionaries are also shown in this study.

Keywords
Yûsuf u Zeliha, Şeyyad Hamza, Archaic, Old Turkish, Old Anatolian Turkish, Folk dialects.

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri