• Quick Access
  • Announcements
  • Makale Kabul Tarihleri

    Dergimizin Mayıs 2019'da yayımlanacak 65. sayısına makale alımı tamamlanmıştır. Yeni gelen çalışmalar, makale yoğunluğu nedeniyle geliş tarihi / hakem sürecine göre 66 (Eylül 2019) ve sonraki sayılar için değerlendirilmeye alınacaktır. Yazarlarımıza saygıyla duyururuz.


  • Counter
  • Online Visitors : 172
    Today Total : 195
    Grand Total : 239747

Summary


Zakaspi Oblastında Sovyetlere Karşı Hareketin Tarihinden (1920-1925)
Sowet döwründe (1917-1991) Orta Aziýanyň beýleki respublikalarynda bolşy ýaly, Türkmenistanda hem sowetlere garşy hereket barada köp işler ýazyldy. Esasan hem 1918-1921-nji, 1924-nji, 1927-1928-nji we 1931-1933-nji ýyllaryň wakalaryna köp üns berildi. Bu wakalar esasan Türkmenistanyň häzirki Daşoguz (Hywa türkmenleriniň ýaşan ýerleri) we Balkan welaýatlarynyň ýerlerinde bolup geçdi. Emma 1920-1925-nji ýyllarda öňki Zakaspi oblastynyň (1921-nji ýyldan 1924-nji ýylyň oktýabryna çenli Türkmen oblasty) Aşgabat, Tejen we Merw okruglarynda sowetlere garşy alnyp barlan göreşler barada düýbünden diýen ýaly ýazylmady. Onuň hem esasy sebäbi bu ýerlerde sowetlere garşy hereket Türkmenistanyň galan ýerlerindäkä garanda pes derejede boldy. Ýazylan işleriň aglabasy üçin wakalary birtaraplaýyn beýan etmeklik häsiýetlidi. Şonuň üçin hem bu makalada Türkmenistanyň arhiwlerinden alnan maglumatlaryň esasynda 1920-1925-nji ýyllarda Türküstan Awtonom Sowet Sosialistik Respublikasynyň (TASSR) Zakaspi (Türkmen) oblastynda sowet häkimiýetine garşy duran gozgalaňçy toparlaryň, olaryň alyp baran söweş hereketleriniň taryhyny açyp görkezmäge synanyşyk edilýär. Sovyet döneminde (1917-1991) Orta Asya’nın diğer cumhuriyetlerinde olduğu gibi, Türkmenistan’da da Sovyetlere karşı hareket hakkında çok çalışmalar yapıldı. Genel olarak 1918 – 1921, 1024, 1927-1928 ve 1931-1933 yılların olaylarına çokça üzerinde duruldu. Bu Balkan vilayetlerinin yerlerinde gerçekleşti. Ancak 1920 -1925 yıllarında önceki Zakaspi oblastının (1921 yılından 1924 yılının Ekim ayına kadar Türkmen oblastı) Aşkabat, Tejen ve Merv okruglarında Sovyetlere karşı gerçekleştirilen mücadeleler hakkında neredeyse hiçbir şey yazılmadı. Onun da temel nedeni bu yerlerde Sovyetlere karşı hareket Türkmenistan’ın diğer yerlerindeki olaylara baktığında çok düşük seviyede oldu. Kaleme alınan yazıların çoğu için olayları tek taraflı açıklama karakterliydi. Bunun için de bu makalede Türkmenistan’ın arşivlerinden toplanan belgelerin esasında 1920-1925 yıllarda Türkistan Otonom Sovyet Sosyalistik Cumhuriyetinin (TOSSC) Zakaspi (Türkmen) oblastında Sovyet hükümetine karşı çıkan ayaklanan grupların, onların gerçekleştiren savaş hareketlerinin tarihini beyan etmeye çalışılmaktadır.

Keywords
Türkmen, Türkistan, Zakaspi oblasty, Sowetler, garşy hereket / Türkmen, Türkistan, Zakaspi oblastı, Sovyetler, karşı hareket

Adres :Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürlüğü 25240 Erzurum
Telefon :+90 442 231 13 66 /+90 442 231 11 19 Faks :
Eposta :turkiyat@atauni.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri